ISSN 1513-038X (Print)
ISSN xxxx-xxxx (Online)
RSUJET
วารสารวิศวกรรมและเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยรังสิต
https://rsujet.rsu.ac.th
. Vol.29 No.1 , January - June 2026.
มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนและการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมไทย: มุมมองทางวิศวกรรมศาสตร์
นันทิ สุทธิการนฤนัย and สราวุธ จันทร์ผง
Abstract
มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน (Carbon Border Adjustment Mechanism: CBAM) ของสหภาพยุโรปเป็นนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศที่เชื่อมโยงกับระบบการค้าโลก โดยกำหนดต้นทุนคาร์บอนให้กับสินค้านำเข้าเพื่อลดปัญหาการรั่วไหลของคาร์บอนและสร้างความเท่าเทียมด้านการแข่งขันระหว่างผู้ผลิตภายในและภายนอกสหภาพยุโรป มาตรการดังกล่าวมีแนวโน้มส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานเข้มข้น เช่น เหล็ก อะลูมิเนียม ปูนซีเมนต์ และปุ๋ย บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์บทบาทขององค์ความรู้ทางวิศวกรรมศาสตร์ต่อการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมภายใต้นโยบาย CBAM โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมเชิงวิเคราะห์เพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของมาตรการดังกล่าวต่อระบบอุตสาหกรรมโลก แนวโน้มการลดการปล่อยคาร์บอนของภาคการผลิต และบทบาทของเทคโนโลยีการผลิตในการสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ ผลการศึกษาพบว่างานวิจัยเกี่ยวกับ CBAM ส่วนใหญ่มุ่งเน้นการวิเคราะห์ในมิติของเศรษฐศาสตร์การค้าและนโยบายสภาพภูมิอากาศ ขณะที่การศึกษาบทบาทของเทคโนโลยีการผลิตและสาขาวิศวกรรมศาสตร์ในการลดการปล่อยคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรมยังมีจำนวนจำกัด โดยเฉพาะในบริบทของประเทศกำลังพัฒนา การวิเคราะห์ในบทความนี้ชี้ให้เห็นว่าสาขาวิศวกรรมต่าง ๆ เช่น วิศวกรรม อุตสาหการ วิศวกรรมพลังงาน วิศวกรรมเครื่องกล และวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตคาร์บอนต่ำ การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน และการพัฒนาระบบการวัดและรายงานการปล่อยคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมไทยภายใต้บริบทของนโยบายคาร์บอนในระดับโลก นอกจากนี้ บทความยังเสนอกรอบการวิเคราะห์ที่เชื่อมโยงแนวทางทางวิศวกรรมในการลดการปล่อยคาร์บอนของภาคอุตสาหกรรมกับข้อกำหนดของมาตรการ CBAM เพื่อสนับสนุนการปรับตัวของภาคอุตสาหกรรมภายใต้กติกาการค้าโลกที่เปลี่ยนแปลงไป
Keywords: มาตรการปรับคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดน, การลดการปล่อยคาร์บอนภาคอุตสาหกรรม, นโยบายสภาพภูมิอากาศ, อุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ, วิศวกรรมศาสตร์เพื่อการลดคาร์บอน